Dưới đây là Phần 2 của "5 Cách Nhìn Sai Lầm Về Đạo Phật", để mọi người có cái nhìn đúng đắn về đạo Phật cũng như cũng cố lòng tin của các Phật tử. Căn bản Đức Phật chỉ muốn vạn vật chúng sang luôn hướng thiện, làm việc làm để có đời sống tinh thần được an lạc, vui vẻ.


3. Đạo Phật là đạo bi quan, yếm thế

Đây là một sai lầm phổ biến nhất khi đánh giá về đạo Phật. Có ít nhất hai nguyên nhân dẫn đến sai lầm này.

Thứ nhất:

Vì đạo Phật nhận định cuộc đời là khổ đau, bất toại nguyện. Thánh đế thứ nhất trong Tứ thánh đế của đạo Phật là Khổ đế, tức chân lý về sự khổ khẳng định cuộc đời là khổ đau, bất toại nguyện. Trong nhiều bản kinh, đức Phật cũng cho thấy, cuộc đời là một chuỗi các sự kiện khổ đau như thế:

Này các thầy tỳ-khưu! Sanh là sự hội họp của ngũ uẩn, là dukkha. Lão là suy nhược, già yếu, là dukkha. Bệnh hoạn, đau ốm là dukkha. Tử là sự tan rã của ngũ uẩn, là dukkha. Uất ức, bực tức là dukkha. Thương mà phải lìa xa là dukkha. Ghét mà phải cùng ở là dukkha. Muốn mà không toại lòng, là dukkha. Nói tóm lại, thủ ngũ uẩn là dukkha”.


Thứ hai:

Trong khi phản ánh quan điểm của đạo Phật về cuộc đời, các tác phẩm văn học, nghệ thuật cũng thường chú trọng tới phương diện này, tức cho rằng đạo Phật xem cuộc đời là bể khổ. Ngay cả một số các vị thầy, các vị sư cô trong chùa, khi hướng dẫn Phật tử tu học cũng quá say sưa trọng việc chứng minh cuộc đời là khổ đau, bất như ý, bất toại nguyện. Điều đó khiến cho người ta có cảm tưởng rằng đạo Phật nhìn nhận cuộc đời bằng đôi mắt bi quan, yếm thế.


Trong khi đó, theo lời dạy của đức Phật, khổ đau, bất toại nguyện chỉ là một phương diện của đời sống. Bên cạnh khổ, đức Phật cũng nói tới an vui, hạnh phúc đích thực, tức Diệt khổ hay Niết-bàn. Đó là trạng thái dập tắt mọi ảo tưởng, tham, sân, si, vô minh, ái dục và vọng nghiệp. Đó là chưa kể, nếu suy xét kỹ, ta sẽ thấy rằng, việc đạo Phật vạch ra bản chất thực sự của đời sống là khổ đau, bất toại nguyện là nhằm mục đích giúp con người nhận thức đúng bản chất của đời sống, từ đó nỗ lực vượt thoát khỏi các trói buộc của cuộc đời, chứ không ru ngủ con người trong đêm trường khổ đau, bất toại nguyện.




Xem thêm: => Tranh Phật Giáo Đẹp Và Ý Nghĩa.


Kết luận cho nhận định này ta có thể khẳng định, đạo Phật không bi quan, yếm thế, dù đạo Phật nói tới khổ đau. Đạo Phật cũng không lạc quan, dù đạo Phật nói tới Niết bàn. Đạo Phật chỉ khẳng định bản chất của cuộc đời đúng như bản chất của nó. Do đó, mọi quan điểm cho rằng đạo Phật bi quan, yếm thế là hết sức sai lầm, thể hiện cái nhìn thiên lệch và thiếu khách quan đối với đạo Phật.

4. Đạo Phật đi ngược lại quy luật tự nhiên vì chủ trương diệt dục

Diệt dục là một vấn đề thường được tranh cãi trong các tôn giáo. Đối với đạo Phật, nhìn từ góc độ nào đó, vấn đề diệt dục tưởng chừng như quá hiển nhiên, nhưng trên thực tế không hẳn như vậy.


Trước hết có thể khẳng định ngay rằng đạo Phật không hề chủ trương diệt dục, do đó không thể nói đạo Phật đi ngược lại quy luật tự nhiên. Không có luật lệ tôn giáo trong đạo Phật bắt buộc hay ngăn cấm một người phải lấy vợ lấy chồng hay sống một cuộc đời độc thân. Đức Phật chỉ khuyên dạy người cư sĩ nên giới hạn đời sống hôn nhân của mình thông qua tiêu chuẩn một vợ một chồng. Bởi vì, theo đức Phật, sự dan díu trong hôn nhân sẽ dẫn đến một đời sống đầy đau khổ, bất trắc – trái với mục tiêu hướng tới đời sống an lạc, hạnh phúc của đạo Phật.




Xem thêm: => Tranh Phật Thích Ca mạ vàng, đính đá đẹp.


Trong Ngũ giới, tức năm nguyên tắc đạo đức của người Phật tử, đức Phật cũng không cấm người cư sĩ có vợ có chồng mà chỉ ngăn cấm tà dâm, tức gian dâm hay đồi bại về nhục nhục. Cũng không có chỗ nào cho thấy đức Phật khuyến khích hay cấm đoán người Phật tử trong vấn đề sinh con. Đức Phật cho phép các cá nhân quyết định mọi vấn đề thuộc hôn nhân của mình. Trong những trường hợp cần thiết đức Phật chỉ đưa ra những lời khuyên phù hợp giúp cho đời sống hôn nhân của họ được hạnh phúc hơn mà thôi.

Còn đối với người tu sĩ, tại sao họ sống đời sống độc thân không gia đình? Lý do là vì chỉ có đời sống độc thân mới có thể giúp cho họ có nhiều thời gian và năng lực cần thiết cho lý tưởng giác ngộ bản thân và chia sẻ an lạc, hạnh phúc với mọi người. Cứ tưởng tượng, làm sao một người có vợ có chồng, có con cái, với mọi thứ lo toan về cuộc sống lại có thể có đủ thời gian và năng lực cho một đời sống tâm linh cao nhất.

Trong truyền thống Phật giáo Nguyên thủy, ngay cả những vị cư sĩ lỗi lạc cũng chỉ dừng lại ở quả vị A-na-hàm, tức chưa thể hoàn toàn giải thoát mọi ràng buộc của vô minh, phiền não như các vị A-la-hán được. Trong khi đó, các vị tu sĩ xuất gia sống độc thân có đủ điều kiện để tu học, chứng ngộ các quả vị A-la-hán, quả vị cao nhất của tứ quả Thanh văn. Sự khác biệt đó là lý do cho các vị tu sĩ Phật giáo tự nguyện sống độc thân để được tự do tu tập, phát triển đời sống tâm linh.

Do đó, cho rằng đạo Phật đi ngược lại quy luật tự nhiên vì chủ trương diệt dục là hoàn toàn phiến diện, không phản ánh đúng bản chất của đạo Phật trong vấn đề này.


5. Đạo Phật chỉ dành riêng cho người già

Đây càng là một sai lầm thường thấy, xuất phát từ thái độ tư duy hời hợt, thiếu khách quan của người nhận định.


Có thể, những người đó quan sát và thấy phần lớn người đến chùa thường là từ tuổi trung niên trở lên, nên đi đết kết luận như vậy. Đó là sự kết luận vội vàng, thiếu thái độ cân nhắc, thẩm tra. Thực tế đạo Phật không phân biệt tuổi tác, cũng không dành riêng cho bất kỳ cá nhân, nhóm, cộng đồng xã hội nào. Ai cũng có thể đến với đạo Phật, miễn là người đó có nhu cầu tâm linh ở đạo Phật.


Khi đức Phật còn tại thế, đạo Phật đã thể hiện là một đạo dành cho tất cả mọi người. Giáo đoàn của đức Phật bao gồm nhiều thành phần xã hội khác nhau, từ vua quan cho tới các sĩ dân thuộc giai tầng thấp nhất trong xã hội. Bởi vì, theo quan điểm của đức Phật, ai cũng có khả tính giác ngộ, tức khả năng hoàn thiện đạo đức, thiền định và trí tuệ. Do đó, không có lý do gì để đức Phật xem thường người này, trọng thị người khác. Ngay cả phụ nữ, những người thường bị xã hội xem nhẹ vẫn được đức Phật cho gia nhập Tăng đoàn, dĩ nhiên là với một số điều kiện căn bản. Điều đó cho thấy, ngay từ đầu đạo Phật đã là đạo dành cho mọi thành phần trong xã hội.
Hiện nay, có thể ở đâu đó có hiện tượng người già thường xuyên đến chùa, trong khi người trẻ lại không thích tới chùa. Đó là hiện tượng bình thường, nhưng không phải là duy nhất.


Nam Bộ

Chỉ tính riêng ở nước ta, có rất nhiều đạo tràng sinh hoạt tu học tại chùa có hàng ngàn người trẻ tham gia định kỳ và mô hình sinh hoạt này đang ngày càng lan rộng trong cả nước, đặc biệt là ở Nam Bộ.

Bắc Bộ

Ở Bắc Bộ tình hình cũng đang trên đà thay đổi. Nếu như trước đây, sinh hoạt Phật giáo Bắc Bộ chủ yếu đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của cộng đồng thì hiện nay nhu cầu đó đã được thay đổi. Nhiều đạo tràng sinh hoạt thanh thiếu niên hình thành và đang phát triển ở vùng đất này.




Xem thêm: => Tranh Phật Độ Mạng Cho Tuổi Ngọ - Đại Thế Chí Bồ Tát.


Đông Nam Á

Ở nước ngoài, đặc biệt các nước Phật giáo Đông Nam Á, tuổi trẻ đến chùa tu học trong một khoảng thời gian nhất định còn là một tập tục lâu đời và là một trong những điều kiện để đánh giá nhân cách của một cá nhân. Ở Đài Loan, thanh thiếu niên đến chùa sinh hoạt Phật pháp rất được các bậc cha mẹ, gia đình khuyến khích.


Châu Âu – Mỹ – Úc

Ở Mỹ, ở châu Âu, thanh thiếu niên đến với đạo Phật bằng cách tìm hiểu và thực hành thiền không còn xa lạ với cái nhìn của xã hội nữa.

Như vậy, có thể nói, đạo Phật với tư cách là con đường đưa tới an lạc, hạnh phúc cho con người thực sự là đạo dành cho mọi người. Ai có nhu cầu tâm linh, rèn luyện nhân cách và đạo đức đều có thể tìm đến đạo Phật. Do đó, cho rằng đạo Phật chỉ là đạo dành riêng cho người già là một nhận định sai lầm, do thiếu dữ liệu trong đánh giá nhận định một vấn đề liên quan tới đời sống sinh hoạt của đạo Phật. Cái nhìn đó cần phải được điều chỉnh để có thái độ đúng đắn và khách quan trong nhận định, đánh giá đạo Phật.

Tóm lại, có thể còn nhiều nhận định, đánh giá sai lầm về đạo Phật. Ở đây, trong phạm vi bài viết 5 Quan điểm sai lầm của người đời về đạo Phật và khả năng quan sát của mình, chúng tôi chỉ có thể đưa ra một vài quan điểm mà chúng tôi cho là phổ biến nhất. Hy vọng, với những phân tích như trên, bài viết nhận được sự đồng cảm ở mọi người. Mọi ý kiến đóng góp các bạn vui lòng để lại lời nhắn phía bình luận. Xin cám ơn!