Bệnh đạo ôn trên lúa là 1 trong các bệnh gây hiểm nguy nhất trên cây lúa. Khi dịch bệnh đạo ôn xảy ra liện rộng thì sự thiệt hại đến năng xuất và sản lượng sẽ thấy rất rõ nét và có ý nghĩa quan trọng tới kinh tế.

1. Triệu chứng

Bệnh hại ở các bộ phận trên cây nhưng rõ nhất trên lá, cổ bông, đốt thân.

- Trên lá lúa: vết bệnh ban sơ là những chấm nhỏ màu xanh xám nhạt(hay gọi xanh dọt dầu loang). Về sau vết bệnh lớn dần có hình thoi, rộng ở phần giữa, nhọn ở hai đầu, ở giữa vết bệnh màu xám tro, tiếp giáp với nâu đậm, phần quanh đó mô khỏe có màu nâu nhạt.

- Trên đốt thân: vết bệnh màu nâu bao quanh đốt thân làm đốt khô, teo lại. Những đốt thân gần gốc bị mục ra làm gốc bị gãy đổ.

- Cổ bông, cổ gié: vết bệnh ban sơ là một chấm nhỏ màu đen đoạn cổ giáp tai lá về sau lớn dần khiến cổ bông héo, bông lúa trắng hoặc xẹp lửng.

- Trên hạt: Vết bệnh không định hình, có màu nâu xám. Nấm đen ký sinh ở vỏ trấu và có thể ở bên trong hạt.


2. Nguyên nhân

Bệnh do nấm Pyricularin gây ra. Nấm tồn tại trên tàn dư cây trồng, lúa chét, cỏ dại. Bào tử thường phát sinh vào ban đêm. Tính gây bệnh đổi thay tùy theo giống và vùng địa lý. Trong điều kiện ẩm độ cao số bào tử mọc ra nhiều.

Thời gian gây hại: khi gặp điều kiện thuận tiện về nhiệt độ, ẩm độ nấm sẽ thâm nhập vào cây, nấm tiết ra một số độc tố như axit - picolinic và chất Pyricularin có tác dụng kìm hãm hô hấp và phân hủy các enzyme chứa kim khí của cây, kìm hãm sự sinh trưởng của cây lúa. Nấm đạo ôn tồn tại ở dạng sợi nấm, bào tử trong rơm rạ và hạt giống bị bệnh. Bên cạnh đó nấm còn còn đó trên ký chủ phụ mọc quanh ruộng như những loài cỏ.

3. Điều kiện phát sinh và phát triển

Phạm vi nhiệt độ hình thành bào tử từ 10 – 30oC, nhưng phù hợp là từ 20 - 30 oC và độ ẩm trên 80%. Trong vụ Đông Xuân, biên độ nhiệt giữa ngày và đêm cao sẽ dễ phát sinh thành dịch, trời âm u, có mưa phùn, sương mù liên tiếp trong nhiều ngày là điều kiện rất thuận tiện cho bệnh đạo ôn lây lan, tăng trưởng và gây hại nặng. Trong điều kiện khô hạn, ẩm độ đất tốt hoặc ở điều kiện ngập úng kéo dài cây lúa dễ bị nhiễm bệnh. Những chân ruộng đa dạng mùn, trũng, khó thoát nước; những vùng đất mới vỡ hoang, đất nhẹ giữ nước kém, khô hạn và những chân ruộng có lớp sét nông rất phù hợp cho nấm bệnh phát triển gây hại.



4. Giải pháp phòng trừ

- Dọn sạch tàn dư rơm rạ và cỏ dại mang mầm bệnh trên đồng ruộng; gieo cấy các giống kháng hoặc chống chịu với bệnh đạo ôn trong vùng thường xảy ra bệnh và mức gây hại cao; kiểm tra hạt giống và xử lý giống ở nhiệt độ phù hợp.

- Giữ mực nước đầy đủ thường xuyên trên mặt ruộng tùy theo nhu cầu nước theo từng giai đọan của cây lúa (3-5cm), tránh để ruộng khô nước khi bệnh đạo ôn xãy ra

- Cần thăm đồng thường xuyên, phát hiện kịp thời lúc bệnh chớm xuất hiện.

- Chú ý tuân thủ nguyên tắc 4 đúng lúc phun: Đúng thuốc; đúng lúc; đúng liều lượng; đúng cách;

Sau khi tham khảo những thông tin về bệnh đạo ôn CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẠI THÀNH san sớt, hy vọng bà con sẽ hiểu thêm về bí quyết phòng tránh bệnh đạo ôn bảo vệ ruộng lúa.